Кеше кешке дейін бәрі жақсы еді, ал бүгін таңертең орындыққа отырған сәтте кенет ауырсынудан таңғалғаныңыз бар ма?
Көптеген адамдар мұны қарапайым бұлшықет ауруы деп ойлап, шыдап жүре береді,
бірақ шын мәнінде бұл артқы өткел тамырында кенеттен қан ұйындысы пайда болатын жедел геморрой белгілері болуы мүмкін.
Жедел геморрой белгілері көбіне артқы өткел тамырларының ішінде кенеттен тромб пайда болатын тромбозды сыртқы геморройдан басталады.
Бұл мақалада себептерінен бастап, өзіндік тексеру тізімін, үйде дереу қолдануға болатын шұғыл жеңілдету әдістерін және дәрігерге қаралу қажет сәттерді ретімен қарастырамыз.
Кенеттен пайда болатын жедел геморрой белгілерінің себебі неде?
Жедел геморрой белгілерінің көпшілігі артқы өткел венасының ішінде кенеттен тромб түзілетін тромбозды сыртқы геморройға байланысты пайда болады.
Тромбозды сыртқы геморрой — артқы өткел шетіндегі венада қан ұйындысы (тромб) пайда болып, тін ісінетін және қатты ауырсыну тудыратын жағдай.
Бұрын геморрой белгілері болмаған адамда да шаршау жинақталғанда, суық жерде ұзақ отырғанда,
шамадан тыс алкоголь ішкенде немесе іш қатудан дәрет кезінде қатты күш салғанда артқы өткел тамырларындағы қысым лезде көтеріледі.
Сондықтан «кешеге дейін ештеңе болмаған еді, бірден» деген жағдай жиі айтылады.
· Дәрет кезінде 5 минуттан астам қатты күш салу әдеті артқы өткел тамырларының қысымын күрт арттырады.
· Суық еденде ұзақ отыру, шамадан тыс алкоголь ішу және шаршаудың жинақталуы да тромб түзілуін жеделдететін факторлар болып табылады.
Тромбозды сыртқы геморрой кезіндегі жедел белгілер: тексеру тізімі қандай?
Тромбозды сыртқы геморройдың ерекшелігі — бірнеше сағаттың ішінде артқы өткел маңында қатты түйін пайда болып, ауырсыну тез арада шыңына жетеді.
Созылмалы геморройдан айырмашылығы, ауырсыну соншалықты тез күшейеді, тіпті жүру немесе отыру да қиынға соғады.
✅ Артқы өткел маңынан бұршақ немесе бұршақ дәні мөлшеріндей қатты түйін сезіледі
✅ Орындыққа отырғанда немесе жүргенде інелей ауыратын сезім пайда болады
✅ Дәрет кезіне қарамастан ауырсыну үздіксіз жалғасады
✅ Дәретқағазда қан ізі көрінеді немесе түйіннің бетінен қан кетеді
✅ Артқы өткел маңы керіліп ісінеді және жылу сезімі байқалады
| Санат | Жедел (тромбозды сыртқы геморрой) | Созылмалы геморрой |
|---|---|---|
| Ауырсыну жылдамдығы | Бірнеше сағат ішінде күрт күшейеді | Баяу, қайталанып пайда болады |
| Түйін | Қатты, басқанда ауырады | Дәреттен кейін шығып, қайта кіреді |
| Күнделікті өмірге әсері | Отыру немесе жүру қиынға соғады | Ыңғайсыз, бірақ жүруге болады |
Үйде дереу қолдануға болатын шұғыл жеңілдету әдістері қандай?
Жылы су ваннасы — 38–40 градус температурадағы жылы суға артқы өткел аймағын малып, сфинктер бұлшықетін босаңсытып, қан айналымын жақсартуға көмектесетін әдіс.
Жылы су ваннасы қан айналымын жақсарту арқылы артқы өткелдегі тромбтың еруіне және жараның жазылуына жәрдемдеседі деп саналады.
- 38–40 градус шамасындағы жылы су дайындаңыз.
- Күніне 2–3 рет, әр сайын 5–10 минуттан аспайтындай уақытта ванна қабылдаңыз.
- Дәреттен кейін бірден жасаса, нәтижесі жақсырақ болуы мүмкін.
- Ванна қабылдағаннан кейін аймақты толығымен құрғатып, ылғал қалдырмаңыз.
Қолмен сезілетін түйінді күштеп басып кіргізуге немесе сығуға болмайды.
Бұл тамырдың жарылуына немесе қабынудың күшейіп, қайталама инфекцияға әкелуіне себеп болуы мүмкін, сондықтан ол жерге ешқандай тітіркендіргіш әсер етпеңіз.
Дәрігерге міндетті түрде қаралу керек сәттер қашан?
Ауырсыну 48 сағаттан астам созылса немесе қан кету мөлшері артса, маман дәрігердің тексеруі қажет.
Тромбозды сыртқы геморройдың бастапқы кезеңінде тыныштық, дәрі-дәрмекпен емдеу және жылы су ваннасы арқылы жағдай көбіне өз бетінше жақсарады.
Дегенмен ауырсыну бірте-бірте күшейсе немесе 48 сағаттан асып жалғасса, шыдап отырмай, дәрігерге қаралу қажет.
Бастапқы «алтын уақытты» өткізіп алсаңыз, сауығу мерзімі ұзаруы мүмкін, сондықтан ерте баруды ұсынамыз.
Белгілер ауыр болса немесе қайталанса, колопроктолог маманмен кеңесу қауіпсіз болады.
Тиісті клиника туралы ақпаратты күйік емдеу, [Ансан Йоллин хирургия ауруханасы] басты беті арқылы білуге болады.
Бастапқы кезеңде тиісті емдеу мен өмір салтын жақсартуды қатар жүргізсе, ауырсыну көп жағдайда тезірек азаяды.
Жеткілікті сұйықтық ішу мен талшыққа бай тағамдармен іш қатуды алдын алу — қайталануды болдырмаудың негізгі шарты.
Жиі қойылатын сұрақтар
1. Жедел геморрой белгілері пайда болса, міндетті түрде операция жасату керек пе?
Жауабы: Олай емес. Жедел түрде пайда болған тромбозды сыртқы геморрой бастапқы кезеңде дәрі-дәрмекпен емдеу, консервативті емдер және жылы су ваннасы арқылы көп жағдайда жақсарады. Нақты емдеу бағыты дәрігердің тексеруінен кейін анықталады.
2. Алкоголь немесе ащы тағамдар белгілерді күшейте ме?
Жауабы: Иә, әсер етеді. Алкоголь артқы өткел аймағындағы тамырларды кеңейтіп, тромб түзілу қаупін арттырады, ал ащы тағамдар дәретті тітіркендіргіш етіп, артқы өткел тініне жүктеме түсіруі мүмкін.
3. Жылы су ваннасын күніне қанша рет қабылдаған дұрыс?
Жауабы: Күніне 2–3 рет, әр сайын 5–10 минут шамасы жеткілікті. Тым ұзақ жасаса, керісінше жара тітіркеніп, қан айналымына кедергі келтіруі мүмкін.
4. Кенеттен сезілетін түйінді қолмен кіргізу керек пе?
Жауабы: Қолмен қатты басып немесе итеріп кіргізуге болмайды. Бұл тамырдың зақымдалуына немесе қатты ауырсынуға әкелуі мүмкін, сондықтан оны табиғи күйінде қалдырып, дәрігерге қаралған дұрыс.
Пайдаланылған дереккөздер
· Seoul Asan Hospital, «Геморрой (Hemorrhoids)», Аурулар энциклопедиясы, Seoul Asan Hospital денсаулық ақпараты. Өту
· Seoul National University Hospital, «Геморрой (hemorrhoid)», Медициналық ақпарат, Seoul National University Hospital денсаулық ақпараты. Өту
Бұл мақала жалпы денсаулық ақпаратын беру мақсатында жазылған, жеке диагностика мен емдеуді алмастыра алмайды. Белгілер болса, маман дәрігермен кеңесіңіз.