Операциядан кейін лоскут кенет күреңқызыл түске айналса ше?
Еркін лоскут операциясымен көшірілген тін қан ағымы тоқтаған сәттен бастап лоскут некрозы қаупіне ұшырайды.
Әсіресе темекі шегу мен дұрыс емес қалыптан туындаған қысым басты себептер болып саналады.
Бүгін еркін лоскут операциясының қағидатынан бастап лоскут некрозының алдын алу жолдарына дейін толық жинақтап береміз.
✔ Еркін лоскут операциясы — қантамырымен бірге тінді трансплантациялайтын микрореконструктивті операция.
✔ Операциядан кейінгі күтім дұрыс жүргізілмесе, лоскут некрозына әкелуі мүмкін.
✔ Темекі шегу мен қысым — лоскут некрозын тудыратын басты қауіп факторлары.
Еркін лоскут операциясы дегеніміз не?
Қорытындылай айтқанда, еркін лоскут операциясы — қантамырымен бірге өз тінін толықтай алып, зақымдалған аймаққа трансплантациялайтын микрореконструктивті операция.
Тек жұқа теріні жабу арқылы жасалатын трансплантациямен жазылу қиын жағдайлар кездеседі.
Тін зақымдануы терең болса немесе қан айналымы жүрмейтін аймақ болса, бұл әсіресе қиынға соғады.
Мұндай кезде санынан, арқадан немесе құрсақ аймағынан тері, май, тіпті артерия мен венаны қоса алып тастау әдісі қолданылады.
Бірақ бұл жерде бітпейді.
Алынған тіннің ұсақ қантамырларын қабылдаушы аймақтың тамырларымен микроскоп астында бір-бірлеп жалғау керек.
Осы қантамыр анастомозы процесі — еркін лоскут операциясының негізгі технологиясы.
Себебі тін тірі қалу үшін оған үздіксіз оттегі мен қоректік заттар жеткізіліп тұруы қажет.
Қолда бар зерттеу деректеріне сәйкес, осы микроқантамырларды жалғау операцияның нәтижесіне елеулі әсер етуі мүмкін маңызды кезең болып саналады.
Лоскут некрозы неге пайда болады? Темекі мен қысымның әсері
Қорытындылай айтқанда, лоскут некрозы — трансплантацияланған тінге оттегі мен қоректік заттардың берілуі тоқтап, жасушалардың өлуі болып табылады.
Темекі құрамындағы никотин қантамырларды тарылтады.
Бір-ақ темекі шегу де ұсақ қантамырлардың тарылуына әкелуі мүмкін.
Сондықтан операциядан кейін темекі шегу лоскут некрозының басты қауіп факторларының бірі саналады.
Қысым да солай әсер етеді.
Байқаусызда жатқан бір қалып трансплантацияланған аймақтың қан ағымын тежеуі мүмкін.
Қантамыр қысылса, тромб пайда болуы оңайланады, ал бұл соңында тін некрозына әкелуі мүмкін.
· Операция жасалған аймақ қысылмауы үшін дене қалпын үздіксіз сақтау қажет.
· Қантамырды тарылтатын темекі шегуден міндетті түрде бас тарту керек.
· Дене температурасы төмендесе, қан айналымы нашарлайтындықтан, жылу сақтау маңызды.
| Қауіп факторы | Лоскутқа тигізетін әсері |
|---|---|
| Темекі шегу | Қантамырдың тарылуы, микроқан ағымының төмендеуі |
| Қысым түсіретін қалып | Қантамырдың қысылуы, тромб түзілу қаупінің артуы |
| Гипотермия (дене температурасының төмендеуі) | Қан айналымының нашарлауы |
Шетелдік мета-талдауларда да бас пен мойын обырынан кейінгі реконструктивті операциялардан соң темекі шегудің гематома мен жалпы асқыну жиілігін айтарлықтай арттыратыны анықталған.
Басқа бір зерттеуде темекі шегетіндердің еркін лоскутындағы қан айналымы шегетін емес адамдарға қарағанда төмендеу үрдісі байқалғаны хабарланған.
Дегенмен, темекі шегу тарихы болғанның өзінде лоскут некрозы міндетті түрде пайда бола бермейді.
Бірақ қауіп артатындықтан, ерекше сақтық қажет.
Еркін лоскут операциясы қашан және қалай жүргізіледі?
Қорытындылай айтқанда, еркін лоскут операциясы кең көлемді тін ақауын құрылымдық түрде қалпына келтіру қажет болғанда қолданылады.
Негізінен ауыр күйіктен немесе бас-мойын обыры, сүт безі обыры операциясынан кейін пайда болған ақау аймақтарын жабуда қолданылады.
Сондай-ақ жол апаты немесе диабеттік аяқтан туындаған елеулі тері зақымдануларында да кеңінен пайдаланылады.
✅ 1-кезең: Ақау аймағын өлшеу және донор аймағын (тін алынатын жер) таңдау
✅ 2-кезең: Донор аймағынан қантамырымен бірге лоскутты алу
✅ 3-кезең: Микроскоп көмегімен қантамыр анастомозын (тамырларды жалғау) жасау
✅ 4-кезең: Трансплантация аймағы мен донор аймағын тігу
Шаштан да жіңішке жіппен қантамырларды жалғайтын микрохирургиялық әдіс қолданылатындықтан, бұл операция ұзақ уақытты және айтарлықтай дәлдікті талап ететін процесс болып табылады.
Операциядан кейін нені бақылау керек?
Қорытындылай айтқанда, операциядан кейінгі күтімнің басты мақсаты — трансплантацияланған қантамырдың өткізгіштігін сақтап, лоскут некрозының алдын алу.
Операциядан кейін трансплантацияланған тінге қан ағымының жақсы өтіп тұрғанын үнемі бақылап отыру қажет.
Себебі қантамыр бітелсе немесе тромб пайда болса, трансплантацияланған тіннің тірі қалуы қиынға соғады.
Алғашқы бірнеше күнде мұқият бақылау жүргізіледі.
Кейін тін тұрақты орналасқаннан соң, біртіндеп қалыпты қалпына келу кезеңіне көшеді.
трансплантацияланған лоскуттың тұрақты жабысуына және қан айналымының қалыпқа келуіне септігін тигізуі мүмкін, сондай-ақ тін некрозы қаупін азайтуға да көмектесуі мүмкін.
Күйік салдарынан пайда болған тін ақауы мен реконструктивті емдеу туралы білгіңіз келсе, Күйікті емдеу, [Ансан Йеллин хирургия ауруханасы] басты беті арқылы қосымша ақпарат алуға болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
1. Басқа адамның тінін трансплантациялау мүмкін бе?
Жоқ, иммундық қабылдамау реакциясының алдын алу үшін тек өз денесінен алынған тінді (аутотрансплантат) қолдану қағидасы басшылыққа алынады.
2. Донор аймағы (тін алынған жер) қауіпсіз бе?
Дене функциясына аз әсер ететін және тыртық көп байқалмайтын аймақ таңдалып алынады, донор аймағы да мұқият тігіліп емделеді.
3. Операциядан кейінгі қалпына келу қанша уақыт алады?
Стационарда болу мерзімі әдетте 1-2 апта шамасында, ал трансплантация аймағы тұрақталып, күнделікті өмірге оралғанға дейін бірнеше ай бақылау қажет болады.
4. Тері түсі немесе тіндік құрылымы бастапқы аймақтан өзгеше болуы мүмкін бе?
Алынған донор аймағына байланысты тіндік құрылым немесе түс айырмашылығы туындауы мүмкін, қажет болған жағдайда кейіннен пластикалық операциямен түзетуге болады.
5. Темекі шегетіндер еркін лоскут операциясын жасата алмай ма?
Операцияның өзі мүлдем мүмкін емес дегенді білдірмейді, бірақ темекі шегу лоскут некрозы қаупін арттыратын фактор болғандықтан, операция алдында және кейін темекіден бас тартуға кеңес беріледі.
Дереккөздер
· Сеул Асан ауруханасы, «Лоскут арқылы тінді қалпына келтіру», Аурулар анықтамалығы, Сеул Асан ауруханасы. Сілтеме
· Chang және т.б., «The impact of smoking on surgical complications after head and neck reconstructive surgery with a free vascularised tissue flap: a systematic review and meta-analysis», Journal of Plastic, Reconstructive & Aesthetic Surgery (ScienceDirect), 2020 ж. Сілтеме
· «Smoking and microvascular free flap perfusion in head and neck reconstruction: radial free forearm flaps and anterolateral thigh flaps», Scientific Reports (Nature), 2022 ж. Сілтеме
· Liu және т.б., «Analysis of the Risk Factors for Free Flap Necrosis in Soft Tissue Reconstruction of the Lower Limbs», Orthopaedic Surgery (Wiley), 2023 ж. Сілтеме
Бұл мақала жалпы денсаулық сақтау ақпаратын беру мақсатында жазылған және жеке диагноз бен емдеуді алмастыра алмайды. Белгілер байқалса, дәрігер-маманмен кеңесіңіз.