Ыстық су немесе от күйдірген жерде бір апта өтсе де қабыршақ тартпаса,
бұл жай ғана жазылу баяулауы емес болуы мүмкін.
Зақымдалған тінге қан ағымы азайып, оттегі жеткізілуі тоқтауы жиі себеп болады.
Мұндай жағдайда жазылуға көмектесуі мүмкін әдіс ретінде назар аударатыны — күйікке арналған гипербарлық оксигенация терапиясы.
Бұл мақалада күйікке арналған осы емдеу әдісінің жұмыс істеу принципі, жазылуға көмектесетін алтын уақыт және емдеу кезіндегі бақылау нүктелері жинақталған.
Ісінуді азайтуға және тыртық қалу қаупін төмендетуге көмектесуі мүмкін деп есептелетін 3 әсер ету принципі мен 24-48 сағаттық алтын уақытпен танысыңыз.
Күйікке арналған гипербарлық оксигенация терапиясы дегеніміз не?
Бұл ем — атмосфералық қысымнан жоғары қысым ортасында жоғары концентрациялы оттегімен тыныс алу арқылы зақымдалған тіннің қалпына келуіне көмектесетін емдеу әдісі.
Ол гипербарлық камера деп аталатын тұйық жабдықтың ішінде жүргізіледі.
Қалыпты тыныс алу арқылы ғана зақымдалған терінің терең қабатына оттегі жеткілікті мөлшерде жете бермейді.
Ал қысымды арттырғанда оттегі тек эритроциттерге ғана емес, қан плазмасына (сарысуға) да еріп кіреді.
Бұл ұғыммен алғаш танысқанда терінің жазылуына нақты қаншалықты пайдалы болатыны қызықтырары анық.
Қан айналымы бұзылған зақымдалған аймаққа оттегіні тікелей жеткізу — осы әдістің басты мәні.
Гипербарлық ортада тыныс алынатын жоғары концентрациялы оттегі қан тамырлары арқылы зақымдалған теріге терең жеткізіліп, жасуша регенерациясына көмектесуі мүмкін.
Жазылуды жеделдететін негізгі принциптер қандай?
Бұл ем ісінуді азайту, микротамырлардың пайда болуы, лейкоциттер қызметін қолдау деген үш бағыттағы әсер арқылы жазылуға көмектеседі.
Тері тіні зақымданғанда жергілікті ісінумен қатар қан ағымы күрт азаяды.
Бұл жағдай ұзаққа созылса, тінде оттегі тапшылығы туындап, жазылу баяулайды.
Жоғары концентрациялы оттегі микротамырлардың пайда болуын ынталандырып, жаңа қан ағымының қайта қалпына келуіне көмектеседі.
Қандағы жоғары концентрациялы оттегі ісінуді азайтуға көмектеседі,
лейкоциттердің бактерияға қарсы қызметін қолдап, қайталама инфекцияның алдын алуға да ықпал етеді.
Осындай кешенді әсерлер арқасында терінің регенерация циклі белсенді болады,
нәтижесінде тыртық қалу ықтималдығын төмендетуге көмектеседі.
✅ Зақымдалған аймақтағы ісінудің азаюы және қан ағымының артуы
✅ Лейкоциттер қызметін қолдау арқылы инфекцияның алдын алуға көмек
✅ Жаңа микротамырлар мен тері жасушаларының түзілуін ынталандыру
Емдеудің алтын уақыты: неге 24-48 сағат маңызды?
Күйікті емдеудің алтын уақыты — жасуша некрозын азайтып, жазылу қабілетін арттыруға көмектеседі деп есептелетін, зақымданудың алғашқы 24-48 сағатын білдіретін термин.
Бастапқы көмек неғұрлым тез көрсетілсе, зақымдану аймағының таралуын соғұрлым азайтуға болады.
Дұрыс алғашқы жедел көмек пен күтім қатар жүргізілсе, емдеу барысына оң әсер етуі мүмкін екені белгілі.
Дегенмен бұл уақыт аралығы күйік зақымдануына қатысты жалпы клиникалық ұсынымға жақын және
барлық пациентке бірдей қолданылатын қатаң критерий емес екенін де ескерген жөн.
Алтын уақытты жіберіп алса, тін зақымдануының тереңдеу қаупі артатындықтан,
зақымданудан кейін бірден маман бағалауы мен жедел шараларды қарастырған дұрыс.
Тек табиғи жазылуды күтіп, назарсыз қалдырса, некроз аймағы кеңеюі мүмкін, сондықтан алғашқы алтын уақыт ішінде тиісті шара қабылдаған жөн.
Бұл ем қалай жүргізіледі?
Бұл ем кеңес беру және бағалау → камераға кіру → нәтижені бақылау ретімен жүргізіледі.
Қауіпсіз күтім алу үшін төмендегі кезеңдермен алдын ала танысу пайдалы болады.
- Кеңес беру және бағалау: медицина қызметкерлері пациенттің жағдайын тексеріп, терапияны қолдануға бола ма, соны анықтайды.
- Камераға кіру: қысым біртіндеп көтеріліп, 60-90 минут бойы жоғары концентрациялы оттегімен тыныс алынады.
- Нәтижені бақылау: терінің қалпына келу деңгейі тексеріліп, келесі емдеу саны реттеледі.
✅ Қауіпсіздік стандарттарына сай жабдығы бар мамандандырылған мекеме ме?
✅ Білікті медицина қызметкерлерінің бақылауымен қауіпсіз жүргізіле ме?
✅ Емдеуден бұрын эквализация (құлақ қысымын реттеу) туралы жеткілікті түсіндірме алдыңыз ба?
Бұл емді жүргізетін мамандандырылған ауруханадан ізденіп жатсаңыз,
күйікті емдеуге маманданған [Ансан Ёллин хирургиялық ауруханасы] сайтынан тиісті ақпаратты қарап шыға аласыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
1. Емдеу кезінде ауырсыну немесе қолайсыздық бола ма?
Атмосфералық қысым көтерілген сайын ұшақпен ұшқандағыдай құлақтың бітелген сезімі болуы мүмкін. Жұтыну қимылын жасау немесе мұрынды басып, ауа үрлеу арқылы эквализация жасаса, көбіне бұл сезім жойылады.
2. Емдеу уақыты мен саны қандай болады?
Әдетте бір рет 60-90 минутқа созылады, ал жалпы саны зақымдану дәрежесі мен жазылу барысына қарай өзгереді.
3. Қалыпты таңу емімен қатар жүргізуге бола ма?
Иә, стандартты жара өңдеу және таңу күтімімен қатар жүргізілгенде жасуша регенерациясын ынталандыру әсері де қоса күтілуі мүмкін.
4. Барлық күйік науқастары бұл терапияны ала ала ма?
Күйіктің тереңдігі мен көлеміне, жалпы дене жағдайына қарай қолдану мүмкіндігі өзгереді, сондықтан маман дәрігердің диагнозынан кейін шешім қабылдаған қауіпсіз.
5. Емдеуден кейін тыртық толығымен жоя ма?
Тыртық пайда болу қаупін төмендетуге көмектесуі мүмкін, бірақ нәтиже адамға қарай әр түрлі болады және толық жазылуға кепілдік бермейді.
Ансан аймағында күйікке жедел көмек қажет болса, күйікке маманданған медицина қызметкерлері мен арнайы таңу материалдары бар аурухананы алдын ала тексеріп алған дұрыс.
Кёнги провинциясы, Ансан қаласы, Данвон ауданы, Хваранро көшесі 376 мекенжайында орналасқан Ёллин хирургиялық ауруханасы сияқты тиісті емдеу инфрақұрылымы бар мекендерді мысал ретінде қарастыруға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
· NCBI StatPearls, «Hyperbaric Treatment of Thermal Burns», StatPearls Publishing, 2023. Сілтеме
· Journal of Burn Care & Research, «Hyperbaric Oxygen Therapy in Burn Care: A Systematic Review of Current Evidence», Oxford University Press, 2025. Сілтеме
· Ыйхёп Синмун (의협신문), «Жедел кезеңдегі күйікке гипербарлық оксигенация терапиясы неге қажет?», Корея медициналық қауымдастығы, 2023. Сілтеме
Бұл мақала жалпы денсаулық сақтау ақпаратын беру мақсатында жазылған және жеке диагностика мен емдеуді алмастыра алмайды. Белгілер болса, маман дәрігермен кеңесіңіз.